Rajskie plaże, bezchmurne niebo, beztroskie chwile i nieuchronnie zbliżający się koniec urlopu- czas wracać do domu. Chcemy, aby nasz powrót z wakacji – choć najmniej oczekiwany, przebiegł bez żadnych komplikacji … aż tu nagle orientujemy się, że zaginął nam paszport lub dowód osobisty. Świat na chwilę się zatrzymuje, a w głowie rysują się najgorsze scenariusze. Oto poradnik co robić w takim przypadku.
Utrata dokumentu tożsamości może rodzić poważne konsekwencje takie jak: problemy z powrotem do kraju, a co za tym idzie przymusowe, przedłużone wakacje co oczywiście wiąże się z dodatkowymi kosztami, czy jeszcze bardziej dotkliwe skutki jak np. kradzież tożsamości (możliwe potem np. wyłudzenie kredytu przy posłużeniu się cudzymi danymi, prowadzenie fałszywej działalności gospodarczej, wynajęcie mieszkania czy hotelu w celu kradzieży wyposażenia, kradzież wypożyczonego samochodu, zawarcie różnych umów, wciągnięcie w proces prania brudnych pieniędzy, założenie fałszywego konta czy profilu w Internecie), czy kradzież pieniędzy z konta (dotyczy także kradzieży czy zgubienia karty bankomatowej).
Zastrzeżenie dokumentu
Gdy dokumenty zostaną skradzione lub je zgubimy, w pierwszej kolejności należy niezwłocznie podjąć wszelkie kroki, które pozwolą sprawnie zastrzec utracony dokument, a tym samym uniemożliwią wykorzystanie dokumentów przez osoby trzecie chociażby w przestępczych procederach. Zastrzeżenia zgubionych lub skradzionych dokumentów można dokonać na formularzu złożonym osobiście w najbliższym urzędzie konsularnym, przez Internet lub przez telefon kontaktując się ze swoim bankiem. Warto zaznaczyć, że proces ten może być znacznie ułatwiony jeśli jest się użytkownikiem BIK czyli posiada się konto w Biurze Informacji Kredytowej, wtedy wystarczy tylko jedno kliknięcie i dokument zostanie zastrzeżony. Warto mieć także aktywowany tzw. Alert BIK, dzięki któremu jeśli ktoś niepowołany złoży w banku wniosek kredytowy, zostaniesz powiadomienie drogą sms lub e – mail. Istnieje także System Dokumenty Zastrzeżone, który prowadzony jest przez Związek Banków Polskich, gdzie szybko i skutecznie można zgłosić utratę dokumentu tożsamości. Jeśli nie ma się dostępu do Internetu należy telefonicznie skontaktować się ze swoim bankiem i powiadomić placówkę o kradzieży lub zgubieniu dokumentu tożsamości.
Zgłoszenie kradzieży na Policję
Jeżeli mamy uzasadnione przypuszczenie, że dokument mógł zostać skradziony należy zgłosić kradzież dokumentu na Policję. Jest to konieczne by móc potem starać się o uzyskanie dokumentu tymczasowego umożliwiającego powrót do kraju. Policja zobowiązana jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakt utraty dokumentu.
Pomoc ze strony konsula
W myśl zasady „przezorny zawsze ubezpieczony” przed wyjazdem za granicę warto zapisać sobie dane kontaktowe do polskiej placówki konsularnej funkcjonującej w kraju, który wybraliśmy na wakacje. Jeśli taka nie działa w danym kraju, pomocy zobowiązany jest udzielić konsulat dowolnego państwa należącego do Unii Europejskiej. W takiej placówce dokonuje się niezbędnych formalności związanych z utratą dokumentu, a także tych związanych z wnioskiem o wydanie paszportu tymczasowego. Do wniosku należy dołożyć fotografię, dlatego przed wyjazdem warto zaopatrzyć się także w zdjęcie paszportowe. To o czym należy pamiętać, przed dołączeniem fotografii do wniosku, jest wymóg jej aktualności – zdjęcie do dokumentu paszportowego powinno być wykonane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o wydanie dokumentu paszportowego (art. 41 ust. 2 ustawy o dokumentach paszportowych). Ubiegając się o dokument tymczasowy należy także załączyć dowód potwierdzający utratę dokumentu (zaświadczenie potwierdzające fakt utraty dokumentu, które otrzymamy od Policji) oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty za wydanie dokumentu tymczasowego. Wniosek może zostać złożony tylko i wyłącznie przez osobę mającą pełną zdolność do czynności prawnych. W przypadku, gdy wnioskodawca nie ma zdolności do czynności prawnej lub posiada tylko ograniczoną zdolność – wniosek w imieniu tej osoby składa rodzic, opiekun prawny lub kurator. Jeśli utraciłeś także pieniądze konsulat w razie potrzeby umożliwi Ci także kontakt z rodziną w celu uzyskania środków finansowych niezbędnych do powrotu do kraju, a w razie potrzeby udzieli Ci pożyczki, którą zwrócisz po powrocie z wakacji.
Opłata za wydanie paszportu tymczasowego – ile wynosi?
Według rozporządzenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 18 grudnia 2015 r. w sprawie opłat konsularnych (Dz. U. poz. 2237 z późn. zm.) wysokość opłaty za wydanie paszportu tymczasowego wynosi 40 euro.
Jak długo jest ważny paszport tymczasowy?
Paszport tymczasowy zachowuje ważność przez okres w nim wskazany, nie dłużej jednak niż przez niż przez 365 dni od daty jego wydania (art. 19 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych).
Co stanie się z dotychczasowym paszportem, który został utracony?
Konsul, do którego zgłoszono utratę paszportu, dokona unieważnienia utraconego dokumentu z dniem zgłoszenia takiego zdarzenia.
Jak długo czeka się na paszport tymczasowy?
Co do zasady paszport tymczasowy wydaje się niezwłocznie. W praktyce czas oczekiwania zależy od urzędu konsularnego, który wydaje dokument tymczasowy i może wynieść nawet kilka dni.
Pamiętaj!
Dokumenty paszportowe stanowią własność Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli odnajdziesz swój paszport, zgłoszony wcześniej jako utracony, nie można się nim już posługiwać- w tak zaistniałej sytuacji jesteś obowiązany jak najszybciej zwrócić odnaleziony dokument konsulowi.
Utrata dokumentu tożsamości na wakacjach to poważna sprawa, która może wywołać wiele stresujących sytuacji. Gdy jednak się to zdarzy, należy zachować zimną krew i niezwłocznie podjąć kroki zmierzające do skutecznego zabezpieczenia utraconych dokumentów przed ich bezprawnym wykorzystaniem i do uzyskania nowych tymczasowych dokumentów, umożliwiających powrót do domu.
